آلودگی هوا و افزایش خطر زوال عقل: نقش ذرات معلق در شکل‌گیری اجسام لویی
تحقیقات جدید نشان می‌دهد که ذرات معلق ریز در هوا می‌توانند عاملی محرک برای بروز انواع مخرب زوال عقل باشند. این ذرات زمینه‌ساز تشکیل توده‌های پروتئینی سمی در مغز می‌شوند که از ویژگی‌های بارز زوال عقل با اجسام لویی (Lewy body dementia) محسوب می‌شوند و پس از بیماری آلزایمر و زوال عقل عروقی، رایج‌ترین نوع سوم این اختلال هستند.
به گزارش نشریه گاردین، این تجمعات پروتئینی با گسترش در بافت مغزی، سلول‌های عصبی را تخریب کرده و منجر به کاهش توانایی‌های شناختی می‌گردند.
🔗 بیشتر بخوانید: اولین کنفرانس زباله‌های فضایی اروپا_دانستنی
رابطه میان آلودگی هوا و زوال عقل
مواجهه مداوم با PM2.5، یعنی ذرات معلق با قطر کمتر از ۲.۵ میکرومتر، فرآیند انباشت پروتئین‌های مغزی را تسریع می‌کند. این ذرات می‌توانند از طریق ریه‌ها به جریان خون نفوذ کرده و به مغز و سایر اندام‌ها برسند.
پژوهشگران در مرحله نخست، با بررسی سوابق بیمارستانی ۵۶.۵ میلیون بیمار تحت پوشش برنامه مدیکر (Medicare) در ایالات متحده در بازه سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۴ که به دلیل اختلالات پروتئینی بستری شده بودند، دریافتند که تعرض طولانی‌مدت به PM2.5 احتمال ابتلا به زوال عقل اجسام لویی را بالا می‌برد.
🔗 بیشتر بخوانید: پردازنده اسنپدراگون ایکس الیت همزمان با نسخه بعدی ویندوز اراعه می‌بشود
پروتئین آلفا-سینوکلین (alpha-synuclein) که برای عملکرد سالم مغز ضروری است، می‌تواند به‌شکل نادرست تا بخورد و توده‌های لویی سمی ایجاد نماید. گسترش این توده‌ها در مغز، باعث مرگ سلول‌های عصبی، کوچک‌شدن حجم مغز و در نهایت کاهش قابلیت‌های شناختی می‌شود.
در گام بعدی، محققان برای بررسی نقش مستقیم آلودگی هوا در تحریک تشکیل اجسام لویی، موش‌ها را به مدت ده ماه و با فاصله یک روز در میان، در معرض PM2.5 قرار دادند. گروه‌هایی از موش‌ها طبیعی بودند و گروه‌هایی به‌صورت ژنتیکی دستکاری شده بودند. در موش‌های طبیعی، از بین رفتن سلول‌های عصبی و اختلال شناختی مشاهده شد، در حالی که موش‌های تغییر‌یافته که قادر به تولید آلفا-سینوکلین نبودند، تقریباً تحت تأثیر قرار نگرفتند.
مطالعات گسترده‌تر بر روی موش‌ها نشان داد که PM2.5 باعث ایجاد توده‌های سمی، مقاوم و تهاجمی آلفا-سینوکلین می‌شود که شباهت بسیار زیادی به اجسام لویی در انسان دارند. اگرچه این آزمایش‌ها روی مدل حیوانی انجام گرفته، اما شواهد قوی‌ای در مورد تأثیر آلودگی هوا بر زوال عقل شدید ارائه می‌دهند.
دکتر «شیاوبو ماو» (Xiaobo Mao)، متخصص مغز و اعصاب و محقق ارشد دانشگاه جانز هاپکینز، تأکید می‌کند:
«این عامل خطر، برخلاف سن یا ژنتیک، قابل تغییر است و اجرای سیاست‌های هوای پاک در حقیقت به معنای حفاظت از سلامت مغز است.»
نتایج منتشرشده در مجله Science بر ضرورت کاهش آلودگی هوا برای پیشگیری از بیماری‌های نورودژنراتیو تأکید دارد. کارشناسان معتقدند با کاهش آلاینده‌های ناشی از فعالیت‌های صنعتی، وسایل نقلیه، سوخت‌های خانگی و مدیریت بهتر آتش‌سوزی‌های جنگلی، می‌توان خطر ابتلا به زوال عقل اجسام لویی را در سطح جامعه کاهش داد.
